Sakralizacja ciemności w ostatniej wystawie Leszka Mądzika

Article Sidebar

pdf
Opublikowane: gru 17, 2025
DOI: https://doi.org/10.24917/20813325.20.10
Słowa kluczowe:
Leszek Mądzik, Scena Plastyczna KUL, narracja wizualna

Main Article Content

Iwona Brandys
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Abstrakt

W 2025 roku zmarł Leszek Mądzik, najbardziej znany przedstawiciel współczesnego teatru autorskiego. Tworzył, podobnie jak Tadeusz Kantor i Józef Szajna, teatr narracji plastycznej na autorskiej Scenie Plastycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Z tej trójki od najbardziej wyeliminował narrację literacką i aktora, sprowadzając go do roli aktora-fantoma. Zdążył jeszcze przed śmiercią stworzyć wystawę zaprezentowaną w Muzeum Śląskim w Katowicach (21.06.2024-22.09.2025), stanowiącą z jednej strony retrospektywę jego pięćdziesięcioletnich działań reżyserskich, z drugiej - hybrydę przestrzeni wystawienniczej i spektaklu teatralnego. Tym samym wpisał się w nurt interpretacyjny w polskim piśmiennictwie na temat nieoczywistego statusu plastyki scenicznej. Na wspomnianej wystawie zastosował charakterystyczną dla siebie strategię wprowadzania widza w przestrzeń silnej plastycznej ekspresji, wywołanej grą przedmiotów-artefaktów i aktorów-fantomów, zatopionych w ciemności, wyłanianych gradacją świateł. Użył oryginalnych bądź zrekonstruowanych przedmiotów, pochodzących z spektakli takich  jak: Ikar (1974),  Pętanie (1986), Kres (2020), Tchnienie (1992), Wilgoć (1978), Bruzda (2006), Zielnik (1976), Wrota (1989), Lustro (2013). Przedmioty, rzeźby i manekiny tracąc swój pierwotny kontekst, zestawiane ze sobą, zyskiwały nową symbolikę. Wciąż trudną do wytłumaczenia kwestią jest rola  jest ciemności w jego przedstawieniach, poręcznego narzędzia jako konstruktora przedstawiania i środka do wywoływania ekspresji, ale i źródła doświadczeń  religijnych. Dzieła reżysera balansujące na pograniczu teatru religijnego i egzystencjalnego wciąż budzą emocje szczególnie tych, którzy mieli szczęście w nich uczestniczyć.

Article Details

Jak cytować
Brandys, I. (2025). Sakralizacja ciemności w ostatniej wystawie Leszka Mądzika. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia De Arte Et Educatione, 20(434), 167–183. https://doi.org/10.24917/20813325.20.10
Numer
Tom 20 Nr 434 (2025): Studia de Arte et Educatione. Wizualność a metafizyka
Dział
Artykuły
Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Czasopismo wydawane jest na licencji Creative Commons  CC BY-NC-SA 4.0 (Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Na tych samych warunkach 4.0)
Warunki licencji:

Wydawca „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Arte et Educatione” jest upoważniony do korzystania oraz do rozpowszechniana wszystkich opublikowanych w czasopiśmie materiałów na podstawie umowy licencji niewyłącznej nieograniczonej w czasie - zawartej uprzednio na czas nieoznaczony każdorazowo z autorem/ką konkretnego utworu na określonych w tamtejszej umowie polach eksploatacji.  

POLITYKA OTWARTEGO DOSTĘPU
„Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Arte et Educatione” to czasopismo o otwartym dostępie, a cała jego zawartość jest dostępna bezpłatnie dla użytkowników i instytucji na zasadach Creative Commons Attribution CC BY-NC-SA 4.0 . Użytkownicy/ki mogą czytać, pobierać, wykonywać kopie, rozpowszechniać, drukować, wyszukiwać lub linkować do pełnych tekstów artykułów w tym czasopiśmie bez uprzedniej zgody wydawcy lub autora/ki pod warunkiem podania źródła dostępu i autorstwa danej publikacji. Jest to zgodne z definicją otwartego dostępu BOAI (http://www.soros.org/openaccess).